Tiến sĩ Võ Tá Đức lúc ở trại tị nạn Bataan (Philippines)
trước khi sang Mỹ định cư
Tiến sĩ Đức hiện công tác tại Phòng thí nghiệm Quốc gia
Los Alamos, một trong hai phòng thí nghiệm của Mỹ chuyên nghiên cứu chế tạo các
loại võ khí nguyên tử và là một trong các viện nghiên cứu đa ngành lớn nhất thế
giới. Cậu bé đạp xích lô ở Việt Nam ngày
nào giờ đây đã góp công nghiên cứu sáng chế ra những máy móc, thiết bị dò tìm
nguyên tử đang được ứng dụng để ngăn ngừa các hình thức vận chuyển nguyên tử bất
hợp pháp vào biên giới Hoa Kỳ.
Là con trưởng trong
gia đình 11 anh chị em, năm lên 14 tuổi, cậu bé Võ Tá Đức đã trở thành lao động
chính trong nhà vì gia cảnh khó khăn. Ba cậu làm thợ nề, nhưng do bệnh tật nên
bị mất sức lao động. Mẹ Đức tảo tần buôn bán lặt vặt chạy bữa qua ngày. Hằng
ngày, sau giờ tan học, Đức ăn vội cơm trưa rồi cuốc chiếc xe xích lô rong ruổi
khắp mọi góc phố ở Tuy Hòa để kiếm tiền phụ cha mẹ nuôi 14 miệng ăn trong gia
đình.
Tiến sĩ Đức nhớ lại:
‘Sau biến cố năm 1975,
lúc đó tôi còn rất nhỏ đang học trung học, nhưng vì nhà nghèo quá, nên cũng phải
phụ giúp gia đình. Sáng đi học, trưa về ăn cơm xong liền xách xích lô chạy. Đạp
xích lô tới chiều tối. Ăn cơm tối xong lại lên xe đi tiếp. Tôi chỉ học buổi
sáng, đạp xích lô từ trưa tới sáng hôm sau luôn. Tối đến tôi đậu xích lô ở bến
xe ngủ. Hễ nghe tiếng xe đò tới thì tôi tỉnh dậy, chạy về nhà tắm rửa, thay quần
áo đi học. Lúc đó tôi đâu có thời giờ học đâu, thỉnh thoảng khi rảnh, tôi ngồi
trên xe xích lô lấy bài vở ra làm chút chút vậy thôi. Thời đó, tôi học rất dở
vì không có giờ học’.
5 năm trời dầm mưa dãi nắng còng lưng trên chiếc xích lô
đạp, việc học hành của Đức hoàn toàn sa sút, nên cậu đã không thi đại học. Tới
năm 1981, ba Đức cố xoay sở tìm cách cho cậu theo một người bà con trong Nam đi
vượt biên, và cũng từ đó, cuộc đời cậu bé đạp xích lô bước sang một ngã rẽ mới. Thời gian trong trại tị nạn chờ được một nước thứ ba
cho đi định cư chính là giai đoạn bước ngoặt đối với Đức, khi chàng thanh niên
lam lũ, cơ hàn quyết chí phải đổi đời, phải phấn đấu tiến thân bằng con đường học
vấn.
Tiến sĩ Đức cho biết:
“Vượt biên qua tới trại
tị nạn, tôi cảm thấy như vậy là từ đây mình có cơ hội đi học, phát triển. Ngay
từ lúc đó, tôi đã quyết định phải cố gắng học hành cho thành tài. Còn hồi trước
ở Việt Nam, tôi không dám có ước mơ đó vì đi đạp xích lô cả ngày, học hành sao
được mà có ước mơ học cho thành công?”.
Sau thời gian ở trại tị nạn, anh tới Mỹ và được một gia
đình ở bang Iowa nhận làm con nuôi.
Thành tích học tập của chàng trai nghèo từ Việt Nam bắt đầu tỏa sáng sau 1 năm
rưỡi ở trường trung học Mỹ.
Thông thường sinh viên
ở Mỹ khi vào đại học phải trả học phí. Ngoài một số ít sinh viên xuất sắc nhận
được học bổng, đa số phải vay từ các nguồn quỹ hỗ trợ của chính phủ dành cho
sinh viên. Thế nhưng, cậu bé đạp xích lô
ở Tuy Hòa suốt thời gian đại học và cao học ở Mỹ không phải trả bất kỳ khoản tiền
học phí nào, nhờ vào thành tích lao động trí óc cần cù. Năm học lớp 12, Đức
đoạt giải nhất một kỳ thi khoa học cấp tiểu bang, mang lại cho cậu học trò nghèo
học bổng toàn phần cho suốt 4 năm học ở khoa vật lý trường đại học Bắc Iowa. Tốt
nghiệp đại học, anh đi thẳng vào chương trình tiến sĩ chuyên ngành vật lý
nguyên tử, và trong suốt thời gian cao học, anh liên tục nhận được các nguồn học
bổng dành cho nghiên cứu sinh. Còn các khoản sinh hoạt phí khác anh trang trải
từ thu nhập làm trợ giảng cho các vị giáo sư.
Tiến sĩ Đức cho biết
những điều kiện học tập có được ở Mỹ đã khuyến khích ông thêm say mê học tập,
nên ông đã không dừng lại ở tấm bằng đại học như dự định ban đầu:
‘Mình đi học ráng học
cho lẹ, lấy thiệt nhiều lớp để mau ra trường lấy bằng đi làm kiếm tiền gửi về
Việt Nam phụ gia đình. Nhưng tới lúc học gần xong đại học, tôi lại thấy sức
mình vẫn còn đi học tiếp được. Cho nên năm cuối đại học, tôi lại nộp đơn xin
vào cao học. Tôi thấy vấn đề học hành không khó lắm. Nếu mình chịu khó thì chuyện
gì cũng vượt qua được hết. Mỹ là một nước
tự do và có cơ hội để mọi người, ai có chí, thì có thể làm nên. Tôi nghĩ nếu không
qua Mỹ mà còn ở Việt Nam thì giờ này chắc tôi cũng còn đạp xích lô, không có cơ
hội để phát triển thành tài. Nghĩa là phải
có cơ hội nào đó đưa đến cho người ta có dịp để phát triển tài năng. Đối với
tôi, cơ hội đưa đến là được qua Mỹ để rồi được phát triển đầu óc. Ở Mỹ này tôi
thấy nếu mình chịu khó học sẽ có cơ hội đưa cuộc sống mình đi lên. Còn ở Việt
Nam, dù cũng có, nhưng cơ hội không đồng đều’.
Ai có ngờ một nhà khoa
học đang làm việc cho một phòng thí nghiệm nguyên tử nổi tiếng ở Mỹ xuất thân
là một người đạp xích lô ở bến xe Tuy Hòa. Điều kỳ diệu ấy đã xảy ra đối với Tiến
sĩ Võ Tá Đức thì cũng có thể xảy ra với các bạn, nhất là các bạn trẻ nghèo khó
tại Việt Nam, nếu các bạn quyết tâm phấn đấu, cần cù chịu khó học tập để thay đổi
số phận của mình.
Tiến sĩ Đức: ‘Một
thông điệp tôi muốn nói với các bạn trẻ ở Việt Nam, nhất là các bạn nghèo, rằng
nếu có ý chí sẽ vượt qua được những khó khăn. Nếu các bạn chịu khó đặt một mục
đích nào đó cho tương lai, cho cuộc sống của mình và ráng sống theo mục đích
đó, thì sẽ thành công’.
Cùng với thông điệp của
tiến sĩ Đức, Tạp chí Thanh Niên xin chúc các bạn thành công và luôn sẵn sàng giới
thiệu câu chuyện thành công của các bạn với quý thính giả của đài VOA ở khắp
nơi trên thế giới. Qúy thính giả muốn chia sẻ những câu chuyện thành công, xin
email số phone về vietnamese@voanews.com. Trà Mi mong được ghi
nhận thêm nhiều gương vượt khó vươn lên khác nữa của người Việt bốn phương để gửi
tới các bạn trẻ Việt Nam.
Tạp chí Thanh Niên
mong được đón tiếp quý vị và các bạn trên làn sóng phát thanh của đài VOA trong
chương trình 10 giờ tối thứ sáu và chủ nhật hằng tuần cũng như trên trang web
voatiengviet.com, trong phần Chuyên mục đặc biệt ngay trang chính. Trà Mi kính
chào tạm biệt quý thính giả.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét